• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyurular

    Dergimizin 30. sayısı (8 / 2) 15 Haziran 2019 tarihi itibarıyla yayımlanmıştır.

    Dergimizde yayınlanacak makalelerde 700-1000 kelimeden oluşan geniş İngilizce özet bölümü yer alacaktır.

     

     


    Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir

Özet


ZONGULDAK’TA MADEN İŞÇİLERİNİN KÖMÜR OCAKLARINDA KULLANDIKLARI BAZI MADENCİLİK TERİMLERİ ÜZERİNE
Karaelmas diyarı ve emeğin başkenti gibi ifadelerle özdeşleşen Zonguldak, kömür yataklarının zenginliği ile Türkiye’nin maden bölgesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kömürün bulunması ve madenciliğin gelişmesi ile beraber şehir de bu gelişime ayak uydurarak kendini yenilemiştir. Kömürün bulunduğu, ilk zamanlarda yabancı şirketlerin Zonguldak’ta kömür işletmeciliğine başlaması ile beraber şehre yabancı bir kültür ile dil de giriş yapmıştır. 1850’li yıllarda Osmanlı Devleti’nin zor durumda olması ve dış borçlarının ödenmez durumlara gelmesinin sonucunda devlet kömür ocaklarını yabancı şirketlere kiralamak veya yabancıların işletmesine bırakmak durumunda kalmıştır. Daha çok Zafiropoulo, Giurgiu Kumpanyası, Kurci, Kurtidi, Yorgi Vapur şirketi, Karamanyan şirketi, Rombaki kumpanyası gibi isimlerle Rum, Ermeni, İngiliz şirketlerin ocaklar alarak işlettiği görülmektedir. Bu şirketler ile ocakların isimleri, daha sonra havzada çeşitli yerlerde bulunan başta cami, sokak, mahalle, kömür damarlarının olduğu yerlere verilerek kullanılmaya başlanmıştır. Bu duruma bakılarak bölgeye gelen yabancı dil ve kültürün şehir içerisinde belli yerlere ad olmasıyla dilin kalıcılaştırılmaya çalışıldığı düşünülebilir. Ayrıca bu şirketlerin kendi isimleri ile kömür işletmelerini açtıkları ve çoğunluğunu Londra’dan getirttikleri maden aletlerini marka isimleriyle kullandıkları da görülmektedir. “Ameleler” diye adlandırılan kömür işçileri bu aletlerin isimlerini söylemekte güçlük çektiklerinden kendi dillerine, bölgenin konuştuğu ağza uydurarak söylemişler; bu yolla işçiler arasında farklı bir madencilik terimleri yekûnu oluşmuştur. Araştırmamızda Kilimli ilçesinde bulunan Karadon Maden Ocağı’nda çalışan işçiler, maden teknikerleri ve maden mühendisleri, Türkiye Taşkömürü Kurumu Üzülmez Müessesesine ait eğitim ocağında bulunan işçiler ve maden mühendisleri ile Zonguldak’ın Beycuma ilçesi Asmacı Mahallesine bağlı Karadere köyünde ve Kozlu ilçesine bağlı bazı köylerde bulunan eski maden işçileri ile birlikte soru cevap şeklinde ses kayıt cihazları yardımıyla konumuzun asıl amacı olan geçmişten günümüze Zonguldak’ta maden işçilerinin kömür ocaklarında kullandıkları madencilik terimleri hakkında bilgiler toplandı.

Anahtar Kelimeler
Zonguldak, Kömür Ocakları, Madencilik Terimleri, Maden İşçileri.

Adres :Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Görükle Kampüsü Nilüfer/BURSA
Telefon :+90224 294 18 85 Faks :
Eposta :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri