• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyurular

    Dergimizin 29. sayısı (8 / 1) 15 Mart 2019 tarihi itibarıyla yayımlanmıştır.

    Dergimizde yayınlanacak makalelerde 700-1000 kelimeden oluşan geniş İngilizce özet bölümü yer alacaktır.

     

     


    Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir

Özet


UYGUR SİVİL BELGELERİNDEKİ HESAPLA İLGİLİ SÖZ VARLIĞINDAN HAREKETLE UYGURLARDA HESAP KAVRAMI VE KÜLTÜRÜ
Hesap, sayıların çeşitli matematik işlemlerinde kullanımını konu alan bilim dalıdır. Zaman tayininden vergi alımına, alan hesabından pazar alışverişine kadar basit veya karmaşık çok geniş sayma eylemlerinin sistemleşmiş alanı olan hesap ilmi, şehirleşmenin ve medeniyetleşmenin bir işareti olarak takibe muhtaçtır. Bugüne kadar Eski Türkçe Dönemi’ndeki sayı adları, sayı sistemleri ve bunların kullanıldığı yerlere ilişkin tespitler, araştırmacılar tarafından ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ancak devrin söz varlığında geçen sa-, san-, sana-; sakış, sagış, artuk, eksük, kat, bölüg, üçkil, törtkil vb. gibi kelimeler hesap kültürü açısından incelenmemiştir. Türk yazı dili tarihi açısından bakıldığında, Osmanlı Dönemi’nde yazılmış hesapla ilgili kaynaklara ulaşılabildiğinden, bu dönem için Türklerdeki hesap kültürüne dair bir kanaat oluşturulabilmektedir. Ancak Eski Türkçenin (6-13. yy.) Türklerin matematik veya hesap sistemleriyle ilgili bilgilerini gözlemleyebileceğimiz metinleri elimize ulaşmadığından, Türklerin bu dönemdeki hesapla ilişkileri tam olarak bilinememektedir. Köktürk ve Uygur devrinden zaman tayini ile ilgili bazı bilgiler ortaya çıkmışsa da bunlar Osmanlıdan önce Türklerdeki hesap kültürünü anlamak açısından yetersizdir. Bu açıdan Uygur sivil belgeleri bir yol gösterici olabilir. Bu çalışmada Uygur sivil belgelerindeki hesapla ilgili söz varlığına göre Uygurlar Dönemi’ndeki Türk hesabı hakkındaki tespitlerimiz paylaşılacaktır. Araştırmanın Türk bilim dili, matematik ve kültür tarihi çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler
Uygurlar, Uygur sivil belgeleri, hesap, kavram alanı, hesap kültürü.

Adres :Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Görükle Kampüsü Nilüfer/BURSA
Telefon :+90224 294 18 85 Faks :
Eposta :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri