• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyurular

    Dergimizin 31. sayısı (8 / 3) 15 Eylül 2019 tarihi itibarıyla yayımlanmıştır.

    Dergimizde yayımlanacak makalelerde 700-1000 kelimeden oluşan geniş İngilizce özet bölümü yer alacaktır.

     

     


    Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


    Creative Commons Lisansı
    Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

AXEL OLRİK’İN EPİK YASALARI IŞIĞINDA SEGREK DESTANI
(SEGREK SAGA IN THE LIGHT OF AXEL OLRIK'S EPIC LAWS )

Yazar : M.Abdulbasit SEZER    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 7/1
Sayfa : 313-321
Doi : http://dx.doi.org/10.7884/teke.4186


Özet
Danimarkalı halkbilimci Axel Olrik’in 1909 yılında yayınladığı “Halk Anlatılarının Epik Yasaları” adlı çalışması, halkbilimi araştırmaları açısından önemli bir yere sahiptir. Olrik’in bu yasaları, bazı halkbilimciler tarafından eleştirilmesine rağmen daha sonra ortaya çıkacak kuramlara zemin oluşturmuştur. Axel Olrik, toplumsal hafızanın en önemli kültürel ürünleri olan sagelerde, verilerin korunduğunu ortaya koymak açısından tespitlerini birbiriyle bağlantılı on beş maddede toplayarak kuramsal bir çerçeve oluşturmuştur. Bu kuramsal çerçeve bağlamında halk anlatılarının hangi mekân ve düzlemde oluşursa oluşsun büyük oranda benzerlik gösterdiği görülmüştür. Halk anlatıları dünyanın neresinde ortaya çıkarsa çıksın diğer halkların anlatılarıyla ortak yönlere sahiptir. Kültürel kodlarla zenginleşen bu anlatılar, aslında organik bir bağla birbirlerine bağlanır. Anlatılardaki durağanlık-coşkunluk durumu, entrik kurgular, yinelemeler, kalıplaştırmalar, büyük tablo sahneleri, zıtlık ve ikizlik durumları vb. birçok eylem, sagelerdeki akrabalık bağlarının birer yansımasıdır. Axel Olrik’e göre, halk anlatılarının epik yasaları, süper organiktir. Bir başka ifadeyle kendine özgü bir olgu olan kültürün ayrılmaz, doğal bir parçasıdır ve buna göre bir halk aşığı veya destancı bir kez anlatmaya başladı mı hiç farkında olmasa da veya ister istemez etkisinde olduğu bu kanunları takip etmek durumundadır. Türk kültürünün temel yapı taşlarından biri olan Dede Korkut hikâyeleri, Oğuzların sosyal hayatlarını anlatan birbirinden bağımsız hikâyeler olmasına karşın onları bir bütünün parçaları olarak değerlendirmek mümkündür. Bir bütün hâlinde makro metin olarak adlandırılabilecek bu anlatılar üzerine yapılan araştırmalar, dil, tarih ve kültürümüzün karanlık noktalarının aydınlatılmasında önemli bir etkiye sahiptir. Yüzlerce araştırma yapılmasına rağmen halen güncelliğini ve tazeliğini koruyan bu metinler üzerine uygulanan kuramsal yaklaşımlar, Dede Korkut kitabının önemini bir kez daha kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler
Axel Olrik, Dede Korkut, Epik yasalar, Segrek, Sage.

Abstract
The work of the Danish folklorist Axel Olrik, published in 1909, entitled “The Epic Laws of Folk Narratives” occupies an important place in folklore research. Although these Olrik's laws were criticized by some folklorists, they have created the basis for the theories that will emerge later on. Axel Olrik built a theoretical framework by gathering his findings in fifteen related articles in order to reveal that the most important cultural products of social memory were preserved. In the context of this theoretical framework, it has been seen that the public narratives resemble each other in whatever space and level they are formed.

Keywords
Axel Olrik, Dede Korkut, Epic Laws, Segrek, Saga.

Adres :Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Görükle Kampüsü Nilüfer/BURSA
Telefon :+90224 294 18 85 Faks :
Eposta :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri