• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyurular

    Dergimizin Eylül 2022 sayısı yayımlanmıştır.

     

    TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri  kapsamında, dergimize 2020 yılında gönderilen ve gönderilecek olan yayınlar için Etik Kurul Belgesi zorunlu olacaktır. Bu kapsamda etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilerin (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderimi yapacak olan aday yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

     

     

     


    Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


    Creative Commons Lisansı
    Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

TÜRKİYE TÜRKÇESİ ATASÖZLERİNDE “OL-” FİİLİNİN ANLAM SIRALAMASI VE BU ANLAMLARIN GENEL SÖZLÜKLERDEKİ DURUMU
(THE MEANING PRIORITY LIST OF THE VERB “OL-” IN TURKISH PROVERBS AND STATUS OF THESE PROVERBS IN GENERAL DICTIONARIES )

Yazar : Kenan ACAR    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 10/2
Sayfa : 467-488
Doi : http://dx.doi.org/10.7884/teke.5228


Özet
Bu çalışma, TDK’nin Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’ndeki “ol-” fiilini içeren 390 atasözü üzerinde yapılmıştır. Çalışmanın amacı bu fiilin Türkiye Türkçesindeki çok çeşitli anlamlarından hangilerinin öne çıktığını belirlemek, daha sonra da bu öncelik sırasını Türkiye Türkçesi sözlüklerindeki sıralamayla karşılaştırmaktır. Çalışmada esas alınan TDK Türkçe Sözlük’teki 25 anlama diğer üç sözlüktekilerin eklenmesiyle 29 farklı anlama ulaşılmıştır. Atasözleri bu anlam başlıkları altında toplanmıştır. Böylelikle fiilin Türkiye Türkçesi atasözlerinde daha çok hangi anlamlarda kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada elde edilen sayısal veriler değerlendirilerek ulaşılan sonuçlar şöyledir: 1. Atasözlerinde öne çıkan ilk üç anlam, sırasıyla “Herhangi bir durumda bulunmak”, “Bulunmak” ve “Bir durumdan başka bir duruma geçmek”tir. 2. Atasözlerinde “ol-” fiilinin toplam 20 farklı anlamı vardır. Bunlardan biri olan “aitlik, kaynaklanma, sebep”, hiçbir sözlükte mevcut değildir. 3. Atasözlerindeki anlam önceliği ile sözlüklerdeki örtüşmemektedir.

Anahtar Kelimeler
Türkiye Türkçesi, atasözü, anlam sıralaması, genel sözlük, ol- fiili.

Abstract
This study is about the 390 proverbs found in TDK’s Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, which include the verb “ol-”. The aim of the study is to determine among this verb’s various meanings in Turkish, which ones are prominent, and then to compare this meaning priority order with the orders in Turkish dictionaries. In this study based on 25 meanings from TDK Türkçe Sözlük with the addition of the meanings from three other dictionaries, the number of different meanings reached 29. Proverbs are gathered under these meaning titles. Thus, in which meanings this verb is mostly used in Turkish proverbs is elicited. The results reached by eveluating the numeric data that obtained in this study are these: 1. The first three prominent meanings in proverbs in order are “Be in any situation”, “To be” and “To pass from one situation to another”. 2. In proverbs, “ol-” verb has 20 total meanings. One of them, “Sense of belongingness, origination, reason” is not available in any dictionary. 3. The meaning priority in proverbs and in dictionaries are not matching.

Keywords
Turkish, proverb, order of meaning, general dictionary, the verb ol-.

Adres :Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Görükle Kampüsü Nilüfer/BURSA
Telefon :+90224 294 18 85 Faks :
Eposta :tekedergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri