Çağatay Türkçesinde 2. çokluk şahıs iyelik çekimi standart olarak +(x)ŋI2z ekiyle kurulur. Bu yapı, yaklaşık beş asır boyunca kullanılmış; modern dönemde ise yerini Özbek Türkçesinde +(i)ngiz, Yeni Uygur Türkçesinde ise +(x)ŋlAr ve +liri biçimlerine bırakmıştır. İncelenen Seyyid Âfâk Hoca ve Tezkiresi adlı geç dönem metninde, standart yapının yanı sıra Çağatay Türkçesi gramerinde daha önce belgelenmemiş olan +(x)ŋlAr iyelik eki tespit edilmiştir. Eserin Uygur sahasına ait olması ve Seyyid Âfâk Hoca’nın Uygur kültüründeki konumu, bu biçimin Uygur ağızlarından kaynaklandığı varsayımını güçlendirmektedir. Buna ek olarak eserde, -sA şart ekinin klasik literatürün aksine emir kipi işleviyle (2. çokluk ve 3. teklik şahıs) kullanıldığı görülmüştür. Bu kullanımlarda istek ve emir işlevlerinin anlamsal olarak iç içe geçtiği görülmektedir. Şart kipi 2. çokluk şahıs çekimindeki -sAŋlAr varyantı da bu ağız etkileşiminin bir diğer morfolojik kanıtıdır. Mevcut dil bilgisi çalışmaları Yeni Uygur Türkçesinde -sA ekinin emir işlevine değinmediği için bu bulgular, Türk dili literatürü açısından özgün ve öncül bir değer taşımaktadır.
Çağatay Türkçesi, Seyyid Âfâk Hoca ve Tezkiresi, iyelik ekleri, emir kipi, şart kipi, Yeni Uygur Türkçesi ağızları.