CONCEPTUAL FRAMEWORK STUDY BASED ON OFFICIAL HISTORIES: THE HISTORY OF NAÎMÂ AND THE HISTORY OF CEVDET

Abstract

Kavram alanı kuramı, anlambilimsel yaklaşımın temel alındığı bir dilbilim terimidir. Aynı kökten türemiş olan kelimelerin oluşturduğu grup kelime ailesi olarak tanımlanır. Benzer anlam, yakın anlam, eş anlam gibi çeşitli anlamsal ilişkiler kavram alanı kümesinin temel belirleyicileri olarak rol oynar. Yani kavram alanı temelde sözcüklerin kelime ailesi ile ilişkileri ve o ailenin genişliği esasına dayanan bir dilbilimsel yaklaşım olarak açıklanabilmektedir.
Çalışmamızda, yazılış tarihleri arasında yaklaşık bir buçuk asırlık zaman farkı bulunan iki resmî tarih yazıcısının kaleme aldığı tarih metinleri üzerinde kavram alanı incelemesi yapılmıştır. Seçki yöntemiyle sınırları çizilen çalışmanın örneklemi, Târîh-i Na’îmâ adlı eserin birinci cildinde yer alan “Faide” ve “Fasl-ı Evvel” bölümleri ile Târîh-i Cevdet’teki “Faslı Evvel” ve “Fasl-ı Sânî” bölümlerinde yer alan metinlerdir. Çalışmada Ahmet Cevdet Paşa’nın Târîh-i Cevdet’i esas alınarak karşılaştırmalı bir kavram alanı çalışması ortaya konmuştur.



Keywords

Söz varlığı, kavram alanı, tarih yazıcılığı, Naîmâ, Ahmet Cevdet Paşa.


Kaynakça