A PROPOSAL FOR A STANDARD FOR FUNCTIONAL FOLKLORIC RESEARCHES IN TÜRKİYE FIELD: “THE HABİTAT MODEL”

Abstract

Türkiye sahasındaki işlevsel halk bilimi araştırmalarının mevcut durumunu eleştirel bir bakışla değerlendirerek konu ile ilgili standart bir sınıflandırma modeli önermeyi hedefleyen araştırmanın çıkış noktası, folklor ürünlerinin işlevlerine dair Türkiye merkezli literatürde görülen problemlerdir. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve TrDizin veri tabanlarında yapılan taramalarla bu çerçevede hazırlanmış doktora ve yüksek lisans tezleri ile akademik makaleler tespit edilmiş, elde edilen veriler karşılaştırmalı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda Türkiye sahasındaki işlevsel halk bilimi çalışmalarında temel referans olarak alınan folklorik işlev modellerinin sınırlı kalması; metodolojik ve terminolojik birliğin sağlanamaması; folklor ürünlerinin çok işlevliliğini anlamlandırma ve ilişkilendirme güçlüğü; folklorik işlevlerin olumluluk çerçevesinde sunulma eğilimi ve folklorun çağdaş ortamlardaki işlevsel dönüşümünü anlamlandırma güçlüğü şeklinde beş temel problemin bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışma, ilgili problemlere Halkbilimi Araştırmalarında Bağlamsal-İşlevsel Temel Alanlar Taksonomisi (HABİTAT) adını taşıyan bir sınıflandırma önermektedir. On yedi temel işlev alanı üzerine kurulu olan bu model, folklor ürünlerinin geleneksel ve çağdaş bağlamlardaki çok boyutlu işlevlerini bütüncül biçimde ele almayı ve ilişkili oldukları temel işlev alanları çatısı altında tasnif ederek daha anlaşılır bir biçimde sunmayı amaçlamaktadır. Böylece araştırmacılar için terminolojik birliğin sağlanması, folklor ürünlerinin çok işlevlilik özelliğinin sistematik bir şekilde analiz edilebilmesi, olumlu- olumsuz işlevlerin dengeli biçimde değerlendirilebilmesi öngörülmektedir.



Keywords

Folklor, işlev, bağlam, HABİTAT modeli, Türkiye.


Kaynakça