AN EVALUATION OF TAŞLICALI YAHYA’S ELEGY FOR PRINCE MUSTAFA WITHIN THE FRAMEWORK OF THE KÜBLER-ROSS

Özet

Bu çalışmada, XVI. yüzyıl şairlerinden Taşlıcalı Yahya’nın Şehzade Mustafa için yazdığı mersiye, Elisabeth Kübler-Ross’un yas sürecine dair beş evreli modeli (inkâr, öfke, pazarlık, depresyon, kabullenme) çerçevesinde incelenmektedir. Çalışmada, Kübler-Ross’un bu beş evresinin, Taşlıcalı Yahya’nın Şehzade Mustafa için kaleme aldığı mersiyede nasıl şiirsel karşılıklar bulduğu araştırılmış; mersiyedeki beyitler her bir evre bağlamında sınıflandırılarak ayrıntılı olarak yorumlanmıştır. Her bir beyit, ilgili evreye göre sınıflandırılıp değerlendirilmiştir. İnkâr evresinde ölümün reddi, öfke evresinde zulme karşı tepki, pazarlıkta kaderle yüzleşme, depresyonda yoğun keder ve kabullenmede ilahi takdire teslimiyet temaları öne çıkmaktadır. Özellikle mersiyenin son bölümlerinde ölümün bir “sona eriş” değil, “ilahi huzura yöneliş” ve “öz’e dönüş” olarak betimlenmesi, şairin yas sürecinin kabullenme aşamasına ulaştığını göstermektedir. Bu yaklaşım, klasik edebî metinlerin modern psikoloji kuramlarıyla yeniden okunabileceğini göstermekte ve edebiyat ile psikoloji arasında disiplinler arası bir köprü kurmaktadır. Çalışma, Klasik Türk Edebiyatı metinlerinin çok katmanlı yapısını ortaya koyması açısından da örnek teşkil etmektedir.



Anahtar Kelimeler

Klasik Türk Edebiyatı, Taşlıcalı Yahya, Şehzade Mustafa, mersiye, Kübler-Ross Modeli.


Reference