Türkiye sahasındaki işlevsel halk bilimi araştırmalarının mevcut durumunu eleştirel bir bakışla değerlendirerek konu ile ilgili standart bir sınıflandırma modeli önermeyi hedefleyen araştırmanın çıkış noktası, folklor ürünlerinin işlevlerine dair Türkiye merkezli literatürde görülen problemlerdir. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve TrDizin veri tabanlarında yapılan taramalarla bu çerçevede hazırlanmış doktora ve yüksek lisans tezleri ile akademik makaleler tespit edilmiş, elde edilen veriler karşılaştırmalı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda Türkiye sahasındaki işlevsel halk bilimi çalışmalarında temel referans olarak alınan folklorik işlev modellerinin sınırlı kalması; metodolojik ve terminolojik birliğin sağlanamaması; folklor ürünlerinin çok işlevliliğini anlamlandırma ve ilişkilendirme güçlüğü; folklorik işlevlerin olumluluk çerçevesinde sunulma eğilimi ve folklorun çağdaş ortamlardaki işlevsel dönüşümünü anlamlandırma güçlüğü şeklinde beş temel problemin bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışma, ilgili problemlere Halkbilimi Araştırmalarında Bağlamsal-İşlevsel Temel Alanlar Taksonomisi (HABİTAT) adını taşıyan bir sınıflandırma önermektedir. On yedi temel işlev alanı üzerine kurulu olan bu model, folklor ürünlerinin geleneksel ve çağdaş bağlamlardaki çok boyutlu işlevlerini bütüncül biçimde ele almayı ve ilişkili oldukları temel işlev alanları çatısı altında tasnif ederek daha anlaşılır bir biçimde sunmayı amaçlamaktadır. Böylece araştırmacılar için terminolojik birliğin sağlanması, folklor ürünlerinin çok işlevlilik özelliğinin sistematik bir şekilde analiz edilebilmesi, olumlu- olumsuz işlevlerin dengeli biçimde değerlendirilebilmesi öngörülmektedir.

Folklor, işlev, bağlam, HABİTAT modeli, Türkiye.

This study critically examines the current state of functional folklore research in Türkiye and proposes a standard classification model for the field. The research is based on problems identified in Turkish scholarship concerning the functions of folklore products. Doctoral and master's theses and academic articles retrieved from the Higher Education Council National Thesis Center, DergiPark, and TrDizin databases were analyzed through comparative content analysis. The findings reveal five major issues: the limited scope of functional folklore models, the lack of methodological and terminological consistency, difficulties in interpreting and relating multiple functions of folklore products, the tendency to emphasize positive functions, and challenges in explaining folklore’s functional transformation in contemporary contexts. To address these issues, the study proposes the Contextual-Functional Core Areas Taxonomy in Folklore Studies. Based on seventeen core functional areas, the model aims to provide a systematic and balanced framework for analyzing the multidimensional functions of folklore products.

Folklore, function, context, HABİTAT model, Türkiye.