18. YÜZYILDAN İSPANYOLCA-TÜRKÇE BİR KAYNAK: JUAN ANTONİO ROMERO’NUN “GRAMÁTİCA TURCA O METHODO BREVE Y FÁCİL PARA APRENDER LA LENGUA TURCA” ADLI ESERİ
(A SPANISH-TURKISH SOURCE FROM THE EIGHTEENTH CENTURY: JUAN ANTONİO ROMERO’S GRAMÁTİCA TURCA O METHODO BREVE Y FÁCİL PARA APRENDER LA LENGUA TURCA )

Yazar : Zeynep BUÇUKCU    
Türü :
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 15/2
Sayfa : 402-415
    


Abstract

Makale Biblioteca Nacional de España’da Mss/2809 yer numarasıyla kayıtlı “Gramática Turca o Methodo Breve y Fácil Para Aprender la Lengua Turca” (1799) adlı yazmayı tanıtmakta ve metnin sunduğu veriyi görünür kılmayı amaçlamaktadır. Eserin yazarı Juan Antonio Romero'dur. Çalışma “Razón de esta obra” bölümünden hareketle yazılış gerekçesini kısaca özetledikten sonra metnin yedi ana bölümündeki ilerleyişi takip eder. Bu çerçevede yazım ve telaffuzdan başlayarak isimler ile zamirler, fiiller ve diğer sözcük türleri ele alınır, devamında cümle yapısı ve sözdizimi üzerinde durulur. Ardından tematik iki dilli söz varlığıyla birlikte konuşma kalıpları ve diyaloglar değerlendirilir. Özellikle “En Gerekli Konuşma Kalıpları” ile “Diyaloglar” alt başlıkları öne çıkar. Metnin sonunda harflerin kabalistik değerleri ile harekelerin işlevine ayrılan fasıllar yer almaktadır. Son bölümde romanizasyon ve bazı gramer-yazım tutarsızlıkları Simón de Fonseca’nın 1626 tarihli İspanyolca-Türkçe sözlüğüyle ortak örüntüler üzerinden yorumlanmakta ve eserin edebiyat araştırmalarına katkı sağlama imkânı üzerinde durulmaktadır.



Keywords

Gramática Turca o Methodo Breve y Fácil Para Aprender la Lengua Turca, Juan Antonio Romero, Simón de Fonseca, çokdilli sözlükler, Osmanlı sözlükçülüğü.



Özet

The article presents the manuscript Gramática Turca o Methodo Breve y Fácil Para Aprender la Lengua Turca (1799) kept in the Biblioteca Nacional de España under Mss/2809 and makes the data in the text visible. The author is Juan Antonio Romero. Using the section “Reason for This Work” it briefly states why it was written and then follows the seven main sections. It starts with spelling and pronunciation, moves to nouns and pronouns, verbs and other word classes and then considers sentence structure and syntax. It reviews thematic bilingual vocabulary together with speech formulas and dialogues, especially “Most Necessary Speech Formulas” and “Dialogues.” The ending chapters treat the cabalistic values of letters and the function of vowel marks. The final discussion relates romanization, grammatical and orthographic inconsistencies to patterns shared with Simón de Fonseca’s 1626 Spanish-Turkish dictionary and notes its value for literary research.



Anahtar Kelimeler

Gramática Turca o Methodo Breve y Fácil Para Aprender la Lengua Turca, Juan Antonio Romero, Simón de Fonseca, multilingual dictionaries, Ottoman lexicography.